اَرشْتاد
اَرشْتاد: در اوستا «اَرشْتات» و «اَرشْتی» و در پهلوی و فارسی «اَرشْتاد» و «اَشْتاد»، نام یکی از ایزدبانوان دین زرتشتی است. نام این ایزدبانو به معنی راستی و درستی است و با صفتهای «جهانپرور» و «گیتیافزای» از او یاد میشود.
دربارهی خویشکاری این ایزدبانو، دارمستتر (زند اوستا، ج ۲، ص ۳۲۱) به نقل از بندهشن بزرگ مینویسد: «ارشتاد راهنمای مینویان و جهانیان و زامیاد، مینوی زمین، است و گفته شده است که رَشْن روانهای مردگان را میشمارد و ارشتاد و زامیاد آنها را به ترازو میگذارند.» و باز در جای دیگر از همان کتاب (ج ۲، ص ۶۱۱)، به نقل از همان مأخذ، نوشته است: «هنگامی که روانهای مردگان برای شمارِ کردار نیک و بد به سرِ چینودپل آیند، ارشتاد دستیارِ امرداد – امشاسپند نگاهبان گیاهان و بیمرگی – همراه با رشن و زامیاد فرارسند.»
بدینسان، بنا به نوشتهی بندهشن، خویشکاری ایزدبانو اَرشتاد همکاری با دیگر ایزدان و مینویان در برگزاری آیین شمارِ پسین و سنجش کردارهای مردمان است. در دیگر کتابهای پازند و پهلوی، از جمله اوگمدئچا، ارداویرافنامه و شایستنشایست نیز بدین خویشکاری آرشتاد اشاره رفته است.
نام آرشتاد غالباً با رشن – ایزد دادگری – همراه آمده و از یاران و همکاران او به شمار آمده است، زیرا راستی و درستی با دادگری هماهنگی دارد.
هجدهمین یشت اوستا (اشتادیشت) در ستایش و نیایش این ایزدبانو و بیست و ششمین روز ماه به نام اوست.
