اَسپْریس
اَسپْریس: (در پهلوی آسپرِس)، میدان اسبدوانی، میدان چوگانبازی.
اَسپْریس همچنین واحد اندازهگیری درازای راه بوده که با طول میدان اسبدوانی برآورد میشده است. در ایران باستان، واحدهای اندازهگیریِ راهها با فاصلههای میدان اسبدوانی ارتباط داشته است.
چنین مینماید که زمین اسپریس اندازهی معیّن و مشهوری داشته است؛ زیرا در وندیداد (فر ۲، بند ۲۵) اهورهمزدا به جم فرمان میدهد که: «مردمان و جانوران را «وَر»ی بساز، هریک از چهار برش به درازای اسپریسی.»
در گزارش پهلوی، درازای هریک از برهای آن «وَر» دو «هاسر» (= هاثْرَ)، یعنی دو فرسنگ، ذکر شده و بدینسان باید گفت که اسپریس زمینی به درازا (و احتمالاً به پهنا)ی دو فرسنگ بوده است. اما برای هاسر اندازههای گوناگونی را ذکر کردهاند. در بندهشن (بخش ١٤، بند ٤) آمده است که هر هاسری بر زمین، درست به اندازهی فرسنگی است و در جای دیگری از همین متن (بخش ١٦، بند ۷) هاسر یکچهارم فرسنگ شمرده شده است. بهار به نقل از هنینگ مینویسد: «در اصل اوستایی خود، یک هاسر برابر طول یک اسپریس بوده است که محتملاً حدود ۷۰۰ متر برآورد میشده است.» (پژ. ص ٣٧-٣٦).
واژهی «اسپریس» در زبان ارمنی به صورت «آسپارِز» معمول است و بنا بر حواشی ترجمهی فارسی تاریخ ارمنستان، علاوه بر معنی «میدان اسبدوانی»، معنی واحد مسافت هم دارد که معادل ۲۳۰ متر است و گاه میان ۱۵۹۸ تا ٢٦٦ متر نوسان دارد. ( ← موسس خورناسی: تاریخ ارمنستان، ترجمهی گ. نعلبندیان. نشریات دانشگاه یروان، ۱۹۸۴، ص ۳۰۲-۳۰۱).