اَمُرداد
اَمُرداد: (در اوستا «اَمِرهِتاتَ»، در پهلوی «اَمُرداد» یا «اَمُردات» و در فارسی «اَمُرداد» یا «مُرداد» به معنی «جاودانگی و بیمرگی») در گاهان یکی از فروزههای مزدا اهوره است، اما در اوستای نو به صورت امشاسپندبانویی تجسّم یافته که نام وی همیشه همراه با نام امشاسپندبانو خرداد میآید. امرداد در جهانِ مینُوی نمایندهی پایداری و جاودانگی اهورهمزداست و در جهان استومند، نگاهبانیِ گیاهان و خوردنیها خویشکاری اوست.
بنا بر تفسیر «تارا پوروالا»، امرداد و خرداد و سپندارمذ، گروه سهگانهی امشاسپندبانوان را تشکیل میدهند که نماد مادر-خدایی اهورهمزدا به شمار میآیند. (← پیشـ. بخش ٤).
پنجمین ماه سال و هفتمین روز ماه به نام این امشاسپندبانو و گل «چمبک» ویژهی اوست. ایزدان رشن و ارشتات و زامیاد از یاران و همکاران امشاسپندبانو امرداد و «زَیریچ» (دیو گرسنگی)، یکی از کمالهدیوان (دستیاران و کارگزاران اصلی انگرمینیو یا اهریمن)، هَمِستار اوست.
در بندهشن دربارهی این امشاسپندبانو میخوانیم: «امردادِ بیمرگ سرورِ گیاهان بیشمار است، زیرا او را به گیتی گیاه خویش است. گیاهان را رویاند و رمهی گوسفند را افزاید، زیرا همهی دامها از او خورند و زیست کنند. به فَرَشکردِ سوشیانت و نوسازی جهان نیز اَنوش از امرداد آرایند. اگر کسی گیاه را رامش بخشد یا بیازارد، آنگاه امرداد (از او) آسوده یا آزرده بود …»
(به نقل پژ، ص ۱۱۷)