اَختْیَه: نام یکی از دیوپرستان است که یُوایشتَ (یوشت) از خاندان فْریانَ، نود و نه چیستان او را گشود و بر او - که میخواست شهری را به آتش و خون بکشد - چیره شد و او را کشت.
اَترَت: در اوستا «ثْریتَ» نام پدر گرشاسپ است که در تاریخ و ادبیات فارسی، غالباً با املای «اَثرَط» نوشته شده است. در یسنه (هات ۹، بند ۱۰) اترت نیکوکارترین مرد خاندان سام، سومین کسی است که گیاه هوم را میفشارد و از آن نوشابهی آیینی هوم را میسازد.
اَپَوشَ: در پهلوی «اَپُش»، گویا به معنی پوشاننده و از میان برندهی آب، نام دیو خشکسالی و بیبارانی و دشمن و هَمِستارِ ایزد «تِشتَر» (تیر) است که در تیریشت (بندهای ۲۱ و ۲۷) به کالبد اسب سیاه سهمناکی با گوشها و یال و دُمِ کَل در برابر تشتر پدیدار میشود و نمادی است از تابستانهای خشک و سوزان در بیشتر سرزمینهای ایرانی.
اَپام نَپات: نام ایزد آب است. معنی این ترکیب «نبیرهی آبها»ست. در پهلوی این ایزد را «بُرزیزد» و «آبان» هم مینامند. در اوستا این ترکیب را گاه بهگونهی «نَپات اَپام» هم میبینیم و غالباً با صفتهای رَدِ بزرگوار، شهریار شیدور و تیزاسب همراه میآید. در «ودا»، نامهی دینی هندوان، نیز «اَپام نَپات» خدای آبهاست. (← آبان و اردویسور آناهیتا)
اَپاخْتَر: به معنی «شمال»، در اساطیر و دین ایرانیان جای دوزخ و کُنام اهریمن و دیوان و دروجان و همهی آفریدگان و کارگزاران اهریمن است و در تقابل با «نیمروز» (= جنوب) قرار میگیرد که سمتوسوی اهورایی و ایزدی است. (← نیمروز)
